Ai Cập, vùng đất của nền văn minh hơn 5.000 năm tuổi, nổi bật với quần thể Kim tự tháp Giza, đền đài cổ kính dọc sông Nile và những bí ẩn chưa lời giải về các Pharaoh. Trong bài viết này, cùng Vietravel tìm hiểu về vùng đất cổ xưa này một cách trọn vẹn nhất.
Ai Cập được xem là một trong những cái nôi của văn minh nhân loại. Khoảng năm 3100 trước Công nguyên, vùng thung lũng sông Nile được thống nhất dưới quyền vị Pharaoh đầu tiên, mở ra hơn 3.000 năm trị vì của các triều đại Pharaoh, những vị vua được tôn kính như hiện thân của thần linh.
Nền văn minh này để lại nhiều dấu ấn nổi bật:
● Sông Nile nuôi dưỡng sự sống: Với chiều dài hơn 6.600km, sông Nile mang phù sa màu mỡ bồi đắp cho vùng đất khô cằn, tạo điều kiện để nông nghiệp, thương mại và bộ máy nhà nước phát triển từ rất sớm.
● Quần thể Kim tự tháp Giza: Công trình thuộc Bảy kỳ quan thế giới cổ đại và là kỳ quan duy nhất còn tồn tại đến ngày nay. Đại Kim tự tháp Khufu từng cao khoảng 146m, giữ kỷ lục công trình nhân tạo cao nhất thế giới trong gần 3.800 năm.
● Kỹ thuật xây dựng còn nhiều bí ẩn: Hàng triệu khối đá nặng được vận chuyển và xếp chồng với độ chính xác cao, tạo nên những công trình bền vững suốt hàng nghìn năm. Đến nay, giới khảo cổ vẫn chưa thể lý giải trọn vẹn phương pháp xây dựng của người Ai Cập cổ đại.
● Niềm tin mạnh mẽ vào thế giới bên kia: Kỹ thuật ướp xác ra đời nhằm gìn giữ thi thể cho hành trình sang cõi vĩnh hằng. Hệ thống chữ tượng hình cũng từng là bí ẩn suốt nhiều thế kỷ trước khi được giải mã vào đầu thế kỷ 19.
● Những nhân vật nổi tiếng và câu chuyện cuộc đời đầy bí ẩn: Tutankhamun, vị Pharaoh trẻ có lăng mộ gần như nguyên vẹn được phát hiện năm 1922, và Cleopatra VII, nữ hoàng Ai Cập cuối cùng của triều đại Ptolemaios, là hai biểu tượng nổi bật của Ai Cập cổ đại. Những bí ẩn về cuộc đời, quyền lực và lăng mộ của họ đến nay vẫn truyền cảm hứng cho phim ảnh, sách và nghiên cứu khảo cổ.
Kỳ quan kiến trúc, tín ngưỡng cổ xưa và bề dày lịch sử đã tạo nên sức hút riêng cho Ai Cập, đặc biệt với những người yêu khảo cổ và muốn tìm hiểu các nền văn minh cổ đại.
>>> Xem thêm các tour du lịch Ai Cập trọn gói, giá ưu đãi nhất hiện nay:
Ai Cập nằm trong vùng khí hậu sa mạc cận nhiệt đới với đặc trưng khô hạn, nắng nóng quanh năm và lượng mưa thuộc hàng thấp nhất thế giới. Do địa hình phần lớn là sa mạc, thời tiết nơi đây mang những nét đặc thù rất rõ rệt:
● Biên độ nhiệt ngày và đêm chênh lệch lớn: Do độ ẩm không khí cực kỳ thấp, mặt đất hấp thụ nhiệt rất nhanh vào ban ngày và tỏa nhiệt cũng rất nhanh vào ban đêm. Vào mùa hè, nhiệt độ ban ngày tại các vùng sa mạc phía Nam có thể vượt mức 45°C, nhưng ban đêm lại giảm xuống còn khoảng 20°C, tạo ra cảm giác se lạnh rõ rệt.
● Lượng mưa cực kỳ khan hiếm: Từ khu vực nam Cairo trở xuống, lượng mưa gần như bằng 0 quanh năm. Điểm ngoại lệ duy nhất là dải đất hẹp dọc bờ biển Địa Trung Hải, nơi đón nhận vài cơn mưa nhỏ vào mùa đông với lượng mưa trung bình khoảng 20mm đến 200mm mỗi năm.
● Hiện tượng gió sa mạc Khamsin đặc trưng: Xuất hiện vào giai đoạn chuyển giao từ tháng 3 đến tháng 5, luồng gió khô nóng thổi mạnh từ sa mạc phía Nam mang theo những trận bão cát lớn, có thể đẩy nhiệt độ tăng đột ngột thêm khoảng 20°C chỉ trong vài giờ, đôi khi vượt ngưỡng 40°C, đồng thời làm giảm tầm nhìn nghiêm trọng trên diện rộng.
Với kiểu khí hậu khắc nghiệt và thay đổi đột ngột như vậy, bạn nên chuẩn bị kỹ trang phục nhiều lớp, kem chống nắng và đủ nước uống cho mọi thời điểm trong ngày, đồng thời theo dõi dự báo thời tiết trước khi tham gia các hoạt động ngoài trời dài giờ, đặc biệt tại khu vực sa mạc.
Mùa đông (tháng 12 đến tháng 2) được xem là thời điểm phù hợp để khám phá trọn vẹn Ai Cập khi nhiệt độ dao động khoảng 18–25°C vào ban ngày, thời tiết dễ chịu nhất năm cho phép bạn vừa tham quan các công trình cổ đại ngoài trời, vừa nghỉ dưỡng biển mà không bị cái nóng cản trở.
Vì Ai Cập trải dài từ vùng ven biển Địa Trung Hải, thung lũng sông Nile đến Biển Đỏ nên mỗi mùa còn lại trong năm vẫn có thế mạnh riêng. Tùy vào phong cách trải nghiệm riêng, bạn có thể tham khảo đặc điểm của Ai Cập qua từng mùa dưới đây để chọn thời điểm phù hợp.
Mùa đông (tháng 12 - tháng 2): Mùa cao điểm
Giai đoạn ôn hòa nhất năm này trùng với kỳ nghỉ đông tại châu Âu và Bắc Mỹ, thu hút lượng lớn người đi tour đến tránh rét, kéo theo giá dịch vụ cùng mức độ đông đúc tăng cao tại các điểm đến.
● Nhiệt độ: Ban ngày tại Cairo và Luxor dao động trong khoảng 20°C đến 26°C, rất thuận tiện để đi bộ giữa các đền đài hay leo Kim Tự Tháp cả ngày mà không bị mất sức.
● Trải nghiệm phù hợp nhất: Khoảng thời gian này rất lý tưởng để thực hiện các chuyến hải trình bằng du thuyền dọc sông Nile, tham gia hoạt động bay khinh khí cầu ngắm toàn cảnh thành phố Luxor vào sáng sớm, hoặc đi bộ khám phá các khu chợ cổ tại thủ đô Cairo trong không khí mát mẻ.
● Lưu ý về dịch vụ: Phòng khách sạn và vé tàu thuyền ở mức cao nhất năm, các điểm tham quan lớn như Giza luôn đông nghẹt người, do đó bạn nên đặt trước dịch vụ ít nhất vài tháng để có chi phí tốt và tránh hết chỗ.
Mùa xuân (tháng 3-4) và mùa thu (tháng 9-11): Thời điểm vàng ít đông đúc
Giai đoạn giao mùa sở hữu nền nhiệt ấm áp, dễ chịu khi không còn cái se lạnh của mùa đông nhưng cũng chưa chạm đến cái nóng gay gắt của mùa hè. Lượng người tham quan và giá dịch vụ lúc này đã hạ nhiệt đáng kể.
● Nhiệt độ: Thời tiết ôn hòa, rất thích hợp cho những ai muốn có không gian thoáng đãng để chụp ảnh và chiêm ngưỡng các di sản mà không phải chịu cảnh chen chúc.
● Trải nghiệm phù hợp nhất: Sóng biển êm và làn nước ấm áp vô cùng lý tưởng cho các hoạt động lặn biển ngắm rạn san hô tại vùng vịnh thuộc Biển Đỏ như Hurghada hay Sharm El-Sheikh. Ngoài ra, các tháng mùa thu cũng là thời điểm tuyệt vời để trải nghiệm cắm trại qua đêm tại Sa mạc Trắng khi nhiệt độ ban đêm không bị giảm quá sâu như mùa đông.
● Lưu ý về dịch vụ: Chi phí vé máy bay và phòng ốc dễ chịu hơn mùa cao điểm. Tuy nhiên, giai đoạn cuối tháng 3 đến đầu tháng 5 có thể xuất hiện gió Khamsin gây bão cát, làm ảnh hưởng trực tiếp đến các hoạt động ngoài trời trong vài ngày.
Mùa hè (tháng 5 - tháng 8): Mùa nhiệt độ tăng cao
Nắng nóng gay gắt tại thung lũng sông Nile khiến giai đoạn này trở thành mùa thấp điểm cho hành trình tham quan đền đài, nhưng lại là thời điểm tối ưu cho các hoạt động nghỉ dưỡng vùng biển.
● Nhiệt độ: Thời tiết nóng nhất năm khi ban ngày tại Luxor và Aswan thường xuyên vượt mức 40°C, ánh nắng mặt trời chiếu trực diện vô cùng gay gắt.
● Trải nghiệm phù hợp nhất: Các tháng hè hoàn toàn dành cho hoạt động lặn biển tại Biển Đỏ để chiêm ngưỡng hệ sinh thái đại dương sôi động nhất năm. Đối với các di sản văn hóa, người đi tour thường chọn trải nghiệm tham quan Bảo tàng Ai Cập có máy điều hòa vào ban ngày, hoặc ghé thăm Kim Tự Tháp vào lúc sáng sớm và chiều muộn để tránh sốc nhiệt.
● Lưu ý về dịch vụ: Chi phí phòng khách sạn và du thuyền sông Nile giảm sâu nhất năm, các khu di tích cũng vắng vẻ hơn hẳn, rất phù hợp với những người ưu tiên ngân sách tiết kiệm hoặc muốn tận hưởng không gian tham quan yên tĩnh.
Người mang hộ chiếu phổ thông Việt Nam vẫn cần visa để nhập cảnh Ai Cập. Tuy nhiên, từ ngày 21/5/2026, bạn có thể xin Visa on Arrival, tức thị thực được cấp trực tiếp tại sân bay sau khi hạ cánh và trước khi qua quầy kiểm soát hộ chiếu, thay vì bắt buộc hoàn tất visa dán tại Đại sứ quán trước chuyến đi.
Điều kiện xin Visa on Arrival tại Ai Cập
Visa on Arrival phù hợp với các chuyến tham quan ngắn ngày và không yêu cầu nộp hồ sơ trước. Để quá trình làm thủ tục diễn ra thuận lợi, bạn cần chuẩn bị:
● Hộ chiếu gốc: Còn hạn trên 6 tháng tính từ ngày nhập cảnh và còn trang trống để dán visa, đóng dấu.
● Lệ phí thị thực: 25 USD. Bạn nên chuẩn bị sẵn tiền mặt bằng USD với mệnh giá phù hợp để không mất thời gian đổi tiền tại sân bay.
● Thời hạn lưu trú: Tối đa 30 ngày, phù hợp với mục đích du lịch ngắn hạn.
● Vé máy bay: Nên mang theo vé khứ hồi hoặc vé tiếp tục hành trình sang quốc gia khác.
● Thông tin lưu trú: Chuẩn bị xác nhận khách sạn, địa chỉ nơi ở và lịch trình cơ bản tại Ai Cập.
Với hộ chiếu còn hạn trên 6 tháng, bạn có thể nộp 25 USD tại sân bay để nhận visa và lưu trú tại Ai Cập tối đa 30 ngày.
Lưu ý: Vietravel vẫn khuyến nghị khách nên hoàn tất visa dán trước chuyến đi.
Quy trình xin visa tại sân bay Ai Cập
Quầy cấp thị thực thường nằm trước khu vực kiểm soát hộ chiếu. Sau khi xuống máy bay, bạn nên tìm bảng hướng dẫn Visa on Arrival hoặc hỏi nhân viên sân bay, tránh đi thẳng đến quầy nhập cảnh khi chưa hoàn tất thủ tục.
Quy trình thường gồm các bước:
Thủ tục thường không mất nhiều thời gian khi giấy tờ đã đầy đủ, nhưng thời gian chờ có thể kéo dài vào lúc nhiều chuyến bay quốc tế hạ cánh cùng lúc. Vì vậy, bạn nên để khoảng thời gian nối chuyến đủ rộng nếu tiếp tục bay nội địa từ Cairo đến Luxor, Aswan hoặc Hurghada.
e-Visa Ai Cập dự kiến được áp dụng ra sao?
Ai Cập đang hoàn thiện hệ thống thị thực điện tử và dự kiến triển khai tại sân bay quốc tế Cairo từ tháng 8/2026. Khi vận hành đồng bộ, hệ thống này sẽ giúp đơn giản hóa quá trình khai thông tin, thanh toán lệ phí và xử lý thị thực, từ đó rút ngắn thời gian làm thủ tục sau khi hạ cánh.
Tuy nhiên trong giai đoạn này, Visa on Arrival vẫn phù hợp hơn với hành trình du lịch ngắn ngày của người Việt. Nếu khởi hành từ tháng 8/2026 trở đi, bạn nên kiểm tra lại thông tin trên cổng thị thực chính thức hoặc liên hệ Đại sứ quán Ai Cập để lựa chọn hình thức visa thuận tiện nhất.
Khi nào nên xin visa dán tại Đại sứ quán?
Visa on Arrival giúp chuyến du lịch ngắn ngày đơn giản hơn, nhưng visa dán vẫn cần thiết hoặc phù hợp hơn trong một số trường hợp:
● Đi công tác, học tập, thăm thân hoặc lưu trú dài hơn 30 ngày.
● Muốn hoàn tất thủ tục trước khi khởi hành thay vì làm visa tại sân bay.
● Nhập cảnh bằng đường bộ, đường biển hoặc qua cửa khẩu chưa xác nhận áp dụng Visa on Arrival.
● Cần xin visa nhiều lần hoặc có lịch trình xuất nhập cảnh phức tạp.
Đại sứ quán Ai Cập tại Việt Nam đặt tại số 63 Tô Ngọc Vân, phường Tây Hồ, Hà Nội. Trước khi đến nộp hồ sơ, bạn nên liên hệ để xác nhận loại visa, giấy tờ, lệ phí và thời gian tiếp nhận theo mục đích chuyến đi.
>>> Xem thêm thông tin cập nhật mới nhất về thủ tục xin visa các nước:
● Kinh nghiệm xin visa Châu Âu
● Kinh nghiệm xin visa du lịch Úc mới nhất
● Kinh nghiệm xin visa du lịch Mỹ chinh phục “xứ sở cờ hoa”
Lưu ý trước khi lên máy bay
Visa on Arrival dành cho hộ chiếu Việt Nam mới được áp dụng từ tháng 5/2026, vì vậy bạn nên xác nhận lại điều kiện check-in với hãng hàng không trước ngày bay, nhất là khi hành trình có nhiều chặng, đổi hãng hoặc quá cảnh tại quốc gia thứ ba.
Khi ra sân bay, hãy mang theo hộ chiếu gốc, 25 USD tiền mặt, vé khứ hồi, xác nhận lưu trú và lịch trình bản in. Việc chuẩn bị giấy tờ đầy đủ giúp bạn xử lý nhanh hơn nếu điện thoại hết pin, mất kết nối internet hoặc nhân viên check-in yêu cầu kiểm tra thông tin trước khi cấp thẻ lên máy bay.
Phương tiện di chuyển đến và đi lại tại Ai Cập
Do khoảng cách giữa các điểm tham quan tại Ai Cập tương đối lớn, việc lựa chọn phương tiện phù hợp sẽ giúp bạn tối ưu hóa thời gian và chi phí cho chuyến đi.
Từ Việt Nam đến Ai Cập
Hiện tại chưa có đường bay thẳng từ Việt Nam đến Ai Cập, vì vậy bạn sẽ phải bay quá cảnh ít nhất một điểm dừng trước khi hạ cánh xuống sân bay quốc tế Cairo (CAI).
● Hãng hàng không: Các hãng bay phổ biến gồm Qatar Airways (quá cảnh Doha), Emirates (quá cảnh Dubai), Etihad Airways (quá cảnh Abu Dhabi), Turkish Airlines (quá cảnh Istanbul) và EgyptAir (quá cảnh Bangkok).
● Thời gian di chuyển: Thời gian bay thực tế khoảng 10 - 12 tiếng. Tổng thời gian cả hành trình tính cả đợi nối chuyến thường dao động từ 13 - 20 tiếng, hoặc trên 24 tiếng nếu quá cảnh hai chặng.
● Chi phí vé máy bay: Giá vé khứ hồi phổ biến khoảng 13,6 - 40 triệu đồng. Vào mùa cao điểm (tháng 12 đến tháng 2), chi phí này có thể tăng vọt lên mức 26 - 78 triệu đồng. Bạn nên đặt trước từ 2 - 3 tháng để có giá tốt.
● Lệch múi giờ: Ai Cập chậm hơn Việt Nam 5 tiếng (hoặc 4 tiếng vào mùa hè). Bạn nên tính toán trước chênh lệch này để sắp xếp lịch nghỉ ngơi hợp lý cho ngày đầu tiên tại Cairo.
Di chuyển giữa các thành phố tại Ai Cập
Khoảng cách giữa các vùng miền tại Ai Cập khá xa, bạn có thể chủ động kết hợp các phương án di chuyển chính sau:
● Máy bay nội địa: Phương án kết nối nhanh nhất các trung tâm du lịch cách xa nhau, do EgyptAir và Nile Air khai thác. Thời gian bay từ Cairo đến Luxor khoảng 1 giờ, Cairo đến Aswan khoảng 1,5 giờ, và Cairo đến Sharm El-Sheikh khoảng 1 giờ.
● Tàu hỏa: Phương án tiết kiệm chi phí và ngắm cảnh dọc sông Nile, phổ biến nhất là tàu đêm giường nằm (sleeper train) tuyến Cairo đi Luxor hoặc Aswan với giá khoảng 2,1 - 3,1 triệu đồng. Chặng ngắn Cairo - Alexandria đi tàu ghế ngồi mất khoảng 2 - 3 giờ.
● Du thuyền sông Nile: Hình thức di chuyển kết hợp nghỉ dưỡng trọn gói trên tuyến đường sông giữa Luxor và Aswan. Lộ trình này sẽ đưa bạn xuôi dòng nước và dừng chân tham quan các điểm di tích nổi tiếng dọc bờ sông như Kom Ombo và Edfu.
● Taxi, Uber/Careem và xe buýt: Các ứng dụng Uber, Careem phù hợp nhất khi đi lại trong nội đô Cairo, Alexandria, Luxor hay Aswan. Taxi truyền thống không có đồng hồ tính tiền nên bạn bắt buộc phải thỏa thuận giá trước khi lên xe. Xe buýt liên tỉnh tiết kiệm nhất nhưng di chuyển lâu hơn tàu.
Ai Cập là một điểm đến an toàn với đa số khách quốc tế. Nhưng như bất kỳ quốc gia nào có ngành du lịch phát triển mạnh, nơi đây cũng đi kèm những vấn đề riêng mà bạn nên biết trước để chuyến đi diễn ra suôn sẻ.
An toàn khi tham quan - tránh lừa đảo và chèo kéo
An ninh tại các thành phố lớn như Cairo, Alexandria, Luxor, Aswan hay các khu nghỉ dưỡng ven Biển Đỏ luôn được thắt chặt. Tội phạm bạo lực nhắm vào người nước ngoài khá hiếm, tuy nhiên các tình trạng chèo kéo, “hét” giá và các chiêu trò lừa đảo vẫn còn phổ biến, nhất là quanh khu vực Kim Tự Tháp Giza và các khu chợ truyền thống.
Bạn cần lưu ý một vài chiêu trò kinh điển sau:
● Chiêu trò "miễn phí": Người bán hàng rong thường mời chào chụp ảnh, dẫn đường, tặng quà lưu niệm hoặc cho cưỡi lạc đà "miễn phí" rồi đòi một số tiền lớn sau khi bạn đã nhận dịch vụ hoặc cầm đồ vật trên tay.
● Bẫy cưỡi lạc đà: Nhiều người dắt lạc đà thỏa thuận giá leo lên rất rẻ (ví dụ 150 EGP), nhưng khi ra đến giữa sa mạc, họ lại đòi thêm 600 - 900 EGP nữa mới chịu cho lạc đà quỳ để bạn leo xuống. Vì vậy, bạn bắt buộc phải hỏi rõ ràng và chốt giá "cả lên lẫn xuống" trước khi đồng ý.
● Giữ máy ảnh đòi tiền chuộc: Tại các khu di tích, một số người địa phương sẽ nhiệt tình bảo bạn đưa điện thoại, máy ảnh để họ "chụp hộ góc đẹp". Sau khi chụp xong, họ sẽ giữ máy và đòi tiền boa (baksheesh) thì mới trả lại.
Nếu cảm thấy bị làm phiền quá mức, bạn có thể tìm đến lực lượng cảnh sát du lịch (Tourist Police) luôn túc trực tại các điểm tham quan để hỗ trợ.
Sức khỏe, ăn uống và vệ sinh
Để có chuyến đi an toàn và thoải mái, bạn nên lưu ý một số vấn đề về sức khỏe, ăn uống và sinh hoạt sau:
● Nguồn nước sinh hoạt: Khí hậu Ai Cập khô nóng nên dễ gây mất nước cho cơ thể. Vì vậy bạn hãy luôn nhớ uống đủ nước và sử dụng nước đóng chai còn niêm phong. Bạn cũng nên dùng nước đóng chai để đánh răng nếu có hệ tiêu hóa nhạy cảm, đồng thời hạn chế sử dụng đá viên tại những quán ăn hoặc hàng rong không đảm bảo vệ sinh.
● Ăn uống đường phố: Các món phổ biến như koshari, falafel, shawarma hay bánh mì pita khá dễ ăn với khẩu vị người Việt và có giá phải chăng, một bữa ăn đường phố thường chỉ khoảng 30 đến 80 EGP. Nếu muốn ăn tại nhà hàng phục vụ khách quốc tế hoặc trong khách sạn, chi phí sẽ cao hơn đáng kể.
● Bảo hiểm và thuốc men: Bạn nên chuẩn bị thêm bảo hiểm du lịch trước chuyến đi vì chi phí y tế cho người nước ngoài tại đây khá cao. Đừng quên mang theo kem chống nắng, mũ rộng vành và áo khoác mỏng vì nhiệt độ sa mạc có thể giảm sâu, chuyển lạnh rất nhanh vào ban đêm.
● Tránh sốc nhiệt: Nếu đi vào mùa hè (từ tháng 5 đến tháng 8), nhiệt độ tại nhiều khu vực của Ai Cập có thể vượt 40°C, bạn nên tránh hoạt động ngoài trời vào giữa trưa (11 giờ đến 15 giờ), đồng thời uống đủ nước để hạn chế nguy cơ sốc nhiệt, đặc biệt khi tham quan các khu đền đài không có mái che tại Luxor hay Aswan.
Tiền tệ, thanh toán và văn hóa tiền boa
Việc quản lý tài chính và hiểu rõ thói quen chi tiêu bản địa sẽ giúp bạn chủ động hơn trong mọi giao dịch. Bạn cần lưu ý các quy định và văn hóa tiền tệ đặc trưng sau:
● Đơn vị tiền tệ: Ai Cập sử dụng đồng Bảng Ai Cập (EGP). Bạn nên đổi một phần tiền mặt ngay khi đến sân bay để chi tiêu ban đầu. Sau đó, hãy đổi thêm tại ngân hàng hoặc các phòng đổi tiền uy tín trong thành phố vì tỷ giá thường tốt hơn.
● Bắt buộc thanh toán bằng thẻ khi mua vé tham quan: Hiện nay, hầu hết các quầy bán vé tại các điểm di sản lớn (như quần thể Giza, Bảo tàng Cairo, Thung lũng các vị Vua,...) đã bắt buộc thanh toán bằng thẻ tín dụng hoặc thẻ ghi nợ (Visa/Mastercard) và hoàn toàn từ chối tiền mặt EGP. Do đó, việc mang theo thẻ thanh toán quốc tế là điều bắt buộc.
● Sử dụng tiền mặt: Tiền mặt vẫn được sử dụng phổ biến khi mua sắm tại chợ truyền thống, đi taxi hoặc thanh toán các dịch vụ nhỏ lẻ. Bạn nên giữ sẵn tiền lẻ mệnh giá nhỏ (5, 10, 20 EGP) để thuận tiện khi cần thanh toán nhanh.
● Cảnh giác nhầm lẫn mệnh giá: Tờ mệnh giá 50 Piastres (nửa bảng) có thiết kế và màu sắc khá giống tờ 50 EGP nên khó phân biệt, đặc biệt với những người lần đầu sử dụng. Hãy kiểm tra kỹ mệnh giá trước khi nhận tiền thừa hoặc thanh toán để tránh nhầm lẫn.
● Văn hóa tiền boa (Baksheesh): Tiền boa là một phần không thể thiếu và gần như được kỳ vọng cho mọi loại dịch vụ, từ khuân hành lý, dọn phòng đến trông giữ nhà vệ sinh. Mức tip phổ biến tại nhà hàng là khoảng 10 đến 15% hóa đơn. Với các dịch vụ nhỏ lẻ khác, bạn có thể chuẩn bị sẵn tiền lẻ khoảng 10 đến 20 EGP để tip khi cần.
Lưu ý: Theo Sổ tay Thủ tục Hải quan Ai Cập (Customs Procedures Manual), nếu mang theo trên 5.000 EGP hoặc lượng ngoại tệ lớn tương đương giá trị quy định khi nhập cảnh, bạn bắt buộc phải khai báo hải quan để tránh bị xử phạt.
Ai Cập là quốc gia Hồi giáo với khoảng 90% dân số theo đạo Hồi, phần còn lại chủ yếu là người Copt theo Kitô giáo. Vì vậy, tôn giáo ảnh hưởng sâu sắc đến nhịp sống hàng ngày, từ giờ giấc sinh hoạt, trang phục cho đến cách ứng xử nơi công cộng.
Hiểu và tôn trọng những nét văn hóa này sẽ giúp bạn có trải nghiệm trọn vẹn và tránh những tình huống khó xử không đáng có. Dưới đây là những quy tắc ứng xử cốt lõi bạn cần lưu ý:
● Quy tắc trang phục: Dù không có luật bắt buộc, sự kín đáo vẫn là dấu hiệu của sự tôn trọng. Bạn nên chọn trang phục rộng rãi, che vai và đầu gối khi tham quan đền đài, nhà thờ hoặc khu dân cư. Khi vào nhà thờ Hồi giáo, phụ nữ cần mang khăn che tóc, và tất cả mọi người đều phải cởi giày trước khi vào khu vực hành lễ.
● Văn hóa bàn tay phải: Theo quan niệm Hồi giáo, tay trái gắn liền với việc vệ sinh và không sạch sẽ. Khi ăn uống các món bốc tay như bánh mì pita, khi đưa tiền, nhận đồ vật từ người bản địa hoặc khi bắt tay chào hỏi, bạn hãy chú ý luôn luôn sử dụng tay phải để thể hiện sự lịch thiệp.
● Tiếng gọi cầu nguyện (Azan): Người Hồi giáo cầu nguyện 5 lần mỗi ngày vào các khung giờ cố định từ bình minh đến tối. Tiếng loa gọi cầu nguyện vang lên khắp phố phường là điều hoàn toàn bình thường, lịch trình tham quan của bạn sẽ không bị ảnh hưởng quá nhiều bởi hoạt động này.
● Giao tiếp và thể hiện tình cảm: Việc thể hiện tình cảm nam nữ quá mức nơi công cộng như ôm hôn nồng nhiệt bị coi là hành vi phản cảm. Ngoài ra, nam giới nước ngoài không nên chủ động bắt tay phụ nữ Hồi giáo địa phương trừ khi họ chủ động đưa tay ra trước, thay vào đó hãy đặt tay lên ngực trái và cúi đầu chào.
● Tháng chay Ramadan: Do tính theo lịch Âm Hồi giáo, tháng chay Ramadan sẽ dịch chuyển liên tục và có thể rơi vào bất kỳ tháng nào trong năm. Vào mùa lễ này, nhiều nhà hàng sẽ đóng cửa ban ngày và chỉ mở lại sau khi mặt trời lặn (giờ iftar). Bạn vẫn có thể ăn uống nhưng nên chọn không gian kín đáo, tránh ăn uống công khai nơi đông người để tôn trọng người đang nhịn ăn.
● Quy định về chụp ảnh: Khi muốn chụp ảnh người dân, đặc biệt là phụ nữ, bạn bắt buộc phải xin phép trước. Bạn tuyệt đối không được hướng ống kính về phía các công trình quân sự, đồn cảnh sát, các cây cầu chiến lược hoặc tòa nhà chính phủ vì đây là điều cấm kỵ và có thể bị tịch thu thiết bị.
Người Ai Cập rất hiếu khách và cởi mở khi chia sẻ về truyền thống của mình. Chỉ cần bạn tiếp cận với sự tôn trọng, tinh thần tìm hiểu chân thành và tránh chỉ trích hoặc bình luận tiêu cực về văn hóa, tôn giáo của họ, bạn sẽ luôn nhận lại những nụ cười chào đón nồng hậu.
Ai Cập là đất nước mà bất kỳ tín đồ du lịch nào cũng nên trải nghiệm ít nhất một lần trong đời. Dưới đây là 10 địa điểm du lịch Ai Cập làm nên sức hút không thể chối từ của xứ sở Kim Tự Tháp.
1. Thủ đô Cairo và Bảo tàng Ai Cập
Cairo là điểm khởi đầu phù hợp cho hành trình khám phá Ai Cập, nơi những dấu ấn lịch sử lâu đời hiện diện giữa nhịp sống đô thị đông đúc và sôi động. Các khu phố cổ, khu chợ truyền thống, thánh đường Hồi giáo và công trình văn hóa tạo nên một thành phố vừa cổ kính, vừa hiện đại và giàu bản sắc.
Từ Sân bay Quốc tế Cairo (CAI), bạn có thể di chuyển vào trung tâm thành phố cách đó khoảng 22km bằng cách đặt xe qua ứng dụng Uber hoặc Careem với chi phí dao động từ 200 đến 300 EGP. Khi đã vào nội đô, bạn nên chọn hệ thống tàu điện ngầm (Metro) với giá vé siêu rẻ chỉ từ 8 đến 15 EGP để đi đến các điểm tham quan mà không lo kẹt xe.
Dưới đây là những điểm đến và trải nghiệm tại Cairo:
1.1. Bảo tàng Cổ vật Ai Cập (Tahrir)
Ngôi nhà di sản mang kiến trúc tân cổ điển đặc trưng, nơi lưu giữ bộ sưu tập cổ vật khổng lồ với hơn 120.000 hiện vật. Điểm nhấn thu hút nhất chính là chiếc mặt nạ bằng vàng ròng nặng 11kg của Pharaoh Tutankhamun.
Thông tin tham quan:
● Giá vé: Khoảng 550 EGP/người lớn.
● Giờ mở cửa: 9:00 - 17:00 hàng ngày.
Lưu ý: Cần mua thêm vé riêng nếu bạn muốn chụp ảnh bằng máy ảnh cơ bên trong (chụp bằng điện thoại được miễn phí).
>>> Xem thêm các tour Ai Cập mới:
1.2. Bảo tàng Lớn Ai Cập (GEM)
Siêu bảo tàng hiện đại nằm gần di tích Giza, một trong những công trình văn hóa lớn nhất thế giới. Nơi đây mở ra không gian trưng bày công nghệ cao và quy tụ trọn vẹn toàn bộ báu vật lăng mộ Tutankhamun.
Thông tin tham quan:
● Giá vé:
● Giờ mở cửa: 9:00 - 18:00 hàng ngày.
Lưu ý: Các quầy vé tại đây bắt buộc quẹt thẻ quốc tế và từ chối thanh toán bằng tiền mặt.
1.3. Chợ cổ Khan El-Khalili
Khu chợ sầm uất có từ thế kỷ 14, thiên đường cho những ai muốn trải nghiệm mua sắm bản địa. Bạn có thể tìm thấy tại đây từ thảm dệt thủ công, tinh dầu nước hoa, đồ chạm khắc bạc cho đến những quán cà phê vỉa hè trăm tuổi luôn rộn rã tiếng người nói.
Thông tin tham quan:
● Giá vé: Miễn phí vào cửa.
● Giờ hoạt động: Sầm uất nhất từ 16:00 đến nửa đêm.
Lưu ý: Bắt buộc phải mặc cả xuống còn 40% giá người bán đưa ra và chuẩn bị sẵn tiền giấy EGP mệnh giá nhỏ để chi trả.
2. Quần thể Kim tự tháp Giza và tượng Nhân Sư
● Niên đại: Được xây dựng cách đây khoảng 4.500 năm, dưới thời Vương triều thứ Tư của Ai Cập cổ đại.
● Quy mô: Gồm 3 kim tự tháp chính là Khufu, Khafre và Menkaure, cùng tượng Đại Nhân Sư Sphinx.
● Chiều cao: Ban đầu, kim tự tháp Khufu cao 146,5 m (hiện còn khoảng 138,5 m), Khafre cao 143,5 m (hiện còn khoảng 136,4 m) và Menkaure cao 65 m (hiện còn khoảng 61 m). Chiều cao giảm do lớp đá ốp bên ngoài và phần chóp bị mất hoặc bào mòn theo thời gian.
● Danh hiệu: Đại kim tự tháp Khufu là công trình duy nhất trong Bảy kỳ quan thế giới cổ đại còn tồn tại đến ngày nay; quần thể Giza được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới năm 1979.
Từ Sân bay Quốc tế Cairo (CAI), bạn có thể di chuyển quãng đường khoảng 35km để đến thẳng cao nguyên Giza bằng cách đặt xe qua ứng dụng Uber hoặc Careem với chi phí dao động khoảng 350 đến 450 EGP. Nếu đi từ trung tâm Cairo, khoảng cách chỉ khoảng 13km và chi phí đặt xe sẽ tiết kiệm hơn, rơi vào khoảng 150 đến 200 EGP.
Dưới đây là những điểm đến và trải nghiệm tại Quần thể Kim tự tháp Giza:
2.1. Đại Kim tự tháp Khufu và các lăng mộ hoàng gia
Công trình nhân tạo từng giữ kỷ lục cao nhất thế giới suốt gần 3.800 năm, được cấu thành từ hàng triệu khối đá khổng lồ xếp chồng chính xác. Bạn có thể chiêm ngưỡng sự vĩ đại từ bên ngoài hoặc mua vé riêng để thử thách bản thân len lỏi qua các đường hầm hẹp dẫn vào hầm mộ Pharaoh sâu bên trong.
Thông tin tham quan:
● Giá vé vào cổng chung: Khoảng 540 EGP/người lớn (vé vào bên trong kim tự tháp Khufu có phí riêng khoảng 900 EGP).
● Giờ mở cửa: 8:00 - 17:00 (mùa đông) và 7:00 - 19:00 (mùa hè) hàng ngày.
Lưu ý: Các quầy vé tại đây bắt buộc thanh toán bằng thẻ quốc tế (Visa/Mastercard). Bạn hãy cẩn thận với chiêu trò lừa đảo của những người dắt lạc đà tự xưng là nhân viên kiểm vé tại khu vực này.
2.2. Tượng Đại Nhân Sư (Sphinx)
Kiệt tác kiến trúc mang thân sư tử đầu người và là một trong những biểu tượng bí ẩn nhất của nền văn minh cổ đại. Bức tượng nằm ngay phía trước kim tự tháp Khafre, hướng về phía đông và nổi tiếng với những giai thoại tranh cãi quanh chiếc mũi bị vỡ.
Thông tin tham quan:
● Giá vé: Đã bao gồm trong vé vào cổng chung của quần thể.
● Giờ mở cửa: Theo giờ hoạt động của khu di tích Giza.
Lưu ý: Tránh đưa máy ảnh, điện thoại cho người lạ nhiệt tình đề nghị "chụp hộ góc đẹp" quanh tượng Nhân Sư nếu không muốn bị đòi tiền boa một cách vô lý.
2.3. Chương trình Âm thanh và Ánh sáng (Sound and Light Show)
Buổi biểu diễn vào buổi tối ngay tại khuôn viên di tích. Lịch sử nghìn năm của vùng đất Pharaoh sẽ được tái hiện sinh động thông qua hiệu ứng ánh sáng laser chiếu trực tiếp lên các kim tự tháp và lời kể truyền cảm của chính tượng Nhân Sư.
Thông tin tham quan:
● Giá vé: Khoảng 1.000 đến 1.200 EGP tùy vị trí ghế ngồi.
● Giờ biểu diễn: Thường bắt đầu từ 19:30 hoặc 20:30 tùy theo mùa.
Lưu ý: Mỗi suất diễn sẽ sử dụng một ngôn ngữ thuyết minh khác nhau, bạn nên kiểm tra lịch thuyết minh bằng tiếng Anh trên website chính thức trước khi mua vé.
3. Thành phố Luxor
Luxor, kinh đô cổ Thebes của Ai Cập xưa, nằm dọc bờ sông Nile và được mệnh danh là bảo tàng ngoài trời lớn nhất thế giới vì mật độ di tích cổ đại dày đặc bậc nhất hành tinh. Thành phố được chia làm hai khu vực rõ rệt: bờ Đông tập trung các đền thờ vĩ đại dành cho người sống, còn bờ Tây là nơi an nghỉ linh thiêng của các Pharaoh.
Từ Sân bay Quốc tế Cairo, bạn có thể bay nội địa đến Sân bay Quốc tế Luxor (LXR) trong 1 tiếng với giá vé khoảng 2.500 đến 4.000 EGP. Từ sân bay Luxor về trung tâm thành phố khoảng 7km, bạn nên nhờ khách sạn đặt xe đón hoặc thỏa thuận giá taxi trước ở mức khoảng 150 đến 250 EGP vì ứng dụng Uber chưa phổ biến tại đây.
Dưới đây là những điểm đến và trải nghiệm tại Luxor
3.1. Quần thể đền Karnak và đền Luxor (Bờ Đông)
Karnak là quần thể tôn giáo lớn nhất Ai Cập cổ đại với điểm nhấn là đại sảnh 134 cột đá khổng lồ cao 16 mét khiến bất kỳ ai cũng phải choáng ngợp. Cách đó 3km là đền Luxor nằm ngay trung tâm thành phố hiện đại, được kết nối với Karnak qua Đại lộ Nhân Sư dài hơn 2km cổ kính.
Thông tin tham quan:
● Giá vé đền Karnak: Khoảng 450 EGP/người lớn (đền Luxor khoảng 400 EGP/người lớn).
● Giờ mở cửa: 6:00 - 17:30 hàng ngày.
Lưu ý: Bạn nên ghé thăm đền Luxor vào lúc cuối chiều để ngắm hoàng hôn và chiêm ngưỡng hệ thống đèn vàng thắp sáng các pho tượng Ramesses II khổng lồ vào ban đêm.
3.2. Thung lũng các vị Vua và đền Hatshepsut (Bờ Tây)
Thung lũng các vị Vua là nơi ẩn giấu hơn 60 lăng mộ sâu trong lòng núi đá sa mạc, bao gồm cả lăng mộ của vua Tutankhamun. Gần đó là đền thờ Hatshepsut, công trình tưởng niệm bề thế của nữ Pharaoh duy nhất trong lịch sử, cùng hai tượng đá Colossi of Memnon đứng sừng sững giữa cánh đồng.
Thông tin tham quan:
● Giá vé Thung lũng các vị Vua: Khoảng 600 EGP/người lớn (vé này cho phép bạn chọn vào tham quan 3 lăng mộ bất kỳ, riêng lăng Tutankhamun phải mua vé phụ khoảng 500 EGP).
● Giờ mở cửa: 6:00 - 17:00 hàng ngày.
Lưu ý: Bờ Tây rất nắng và nóng do địa hình núi đá vôi phản chiếu ánh mặt trời, bạn bắt buộc phải mang theo đủ nước uống, mũ rộng vành và chuẩn bị sẵn thẻ để quẹt mua vé.
4. Đền Abu Simbel
● Vị trí: Nằm bên bờ hồ Nasser, cách Aswan khoảng 290 km về phía Tây Nam.
● Niên đại: Được xây dựng dưới thời Pharaoh Ramses II vào thế kỷ XIII trước Công nguyên.
● Quy mô: Gồm 2 ngôi đền chính được chạm khắc trực tiếp vào vách núi đá, bao gồm Đền Lớn thờ Pharaoh Ramses II và Đền Nhỏ thờ nữ thần Hathor cùng Hoàng hậu Nefertari.
● Danh hiệu: Thuộc quần thể Di tích Nubia, được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới năm 1979.
Để đến đây, người đi tour thường chọn điểm khởi hành từ Sân bay Quốc tế Aswan (ASW). Bạn có thể chọn cách bay nội địa nối chuyến từ Cairo đến thẳng sân bay Abu Simbel (ABS), hoặc di chuyển bằng xe buýt du lịch từ Aswan mất khoảng 3,5 đến 4 tiếng chạy xe qua sa mạc với chi phí dao động khoảng 400 đến 600 EGP cho vé khứ hồi.
Dưới đây là những điểm đến và trải nghiệm tại đền Abu Simbel:
4.1. Đền Lớn (Thờ chính Pharaoh Ramses II)
Ngôi đền nổi bật với bốn bức tượng ngồi khổng lồ cao khoảng 20 mét tạc ngay mặt tiền, mô tả nhà vua trong tư thế uy nghi. Bên trong điện thờ là nơi diễn ra hiện tượng Lễ hội Mặt trời kỳ bí vào hai ngày 22 tháng 2 và 22 tháng 10 hàng năm, khi ánh sáng mặt trời chiếu xuyên qua hành lang dài làm rực sáng các bức tượng thần bên trong.
Thông tin tham quan:
● Giá vé vào cổng: Khoảng 750 EGP/người lớn (riêng hai ngày diễn ra Lễ hội Mặt trời giá vé tăng lên khoảng 1.200 EGP).
● Giờ mở cửa: 6:00 - 17:00 hàng ngày.
4.2. Đền Nhỏ (Thờ Hoàng hậu Nefertari)
Ngôi đền nằm ngay bên cạnh Đền Lớn, được Pharaoh Ramses II xây tặng cho người vợ được ông yêu quý nhất. Điểm đặc biệt của công trình là các bức tượng tạc hoàng hậu Nefertari được tạc có chiều cao bằng với tượng nhà vua, một chi tiết phá vỡ các quy chuẩn nghệ thuật hạ thấp phụ nữ của Ai Cập cổ đại.
Thông tin tham quan:
● Giá vé: Đã bao gồm trong vé vào cổng chung của khu di tích.
● Giờ mở cửa: 6:00 - 17:00 hàng ngày.
Lưu ý: Quầy vé tại đây chỉ chấp nhận thanh toán bằng thẻ quốc tế. Do lượng khách đổ về xem Lễ hội Mặt trời cực kỳ đông, bạn cần chủ động đặt phòng và phương tiện di chuyển trước nhiều tháng nếu đi vào dịp này.
5. Thành phố Aswan
Thành phố Aswan nằm ở cực Nam đất nước bên dòng sông Nile yên bình, mang một nhịp sống chậm rãi và thư thái hơn hẳn so với sự sôi động của thủ đô. Nơi đây từng là cửa ngõ giao thương sầm uất giữa Ai Cập cổ đại với vùng Nubia và châu Phi, vì vậy thành phố vẫn giữ được những nét văn hóa Nubian đặc trưng rất riêng biệt.
Từ Sân bay Quốc tế Cairo, bạn có thể bay nội địa đến Sân bay Quốc tế Aswan (ASW) trong khoảng 1 tiếng 20 phút. Để di chuyển từ sân bay về khu vực trung tâm thành phố cách đó khoảng 20km, bạn có thể đặt taxi trực tiếp tại sân bay hoặc liên hệ xe đưa đón của khách sạn với chi phí phổ biến dao động từ 300 đến 400 EGP.
Dưới đây là những điểm đến và trải nghiệm tại Aswan:
5.1. Quần thể đền Philae
Ngôi đền cổ nằm biệt lập trên một hòn đảo xinh đẹp giữa dòng sông Nile, là nơi thờ phụng nữ thần Isis quyền năng. Tương tự như Abu Simbel, đền Philae cũng là một kỳ quan kiến trúc từng phải trải qua chiến dịch tháo dỡ và di dời toàn bộ lên vùng đất cao hơn để cứu nguy khỏi dòng nước ngập của đập thủy điện.
Thông tin tham quan:
● Giá vé: Khoảng 450 EGP/người lớn.
● Giờ mở cửa: 7:00 - 16:00 hàng ngày.
Lưu ý: Để ra được đảo tham quan đền, bạn bắt buộc phải thuê thuyền máy tại bến tàu Philae. Hãy chuẩn bị tâm lý mặc cả giá thuyền thật kỹ với các chủ tàu, dao động ở mức 200 đến 300 EGP cho một chuyến tàu khứ hồi.
5.2. Đập Cao Aswan (High Dam) và Đài tưởng niệm Unfinished Obelisk
Đập cao Aswan là công trình thủy điện vĩ đại hoàn thành năm 1970 giúp kiểm soát lũ lụt toàn vùng. Gần trung tâm là Unfinished Obelisk, khối đá granite khổng lồ nặng hơn 1.000 tấn bị bỏ dở giữa chừng do xuất hiện vết nứt trong lúc đục đẽo, giúp khách tham quan hình dung rõ nét kỹ thuật khai thác đá thời cổ đại.
Thông tin tham quan:
● Giá vé đập Aswan: Khoảng 150 EGP (vé tham quan Unfinished Obelisk khoảng 200 EGP).
● Giờ mở cửa: 9:00 - 17:00 hàng ngày.
Lưu ý: Khu vực đập thủy điện là vùng an ninh nghiêm ngặt, bạn có thể chụp ảnh phong cảnh nhưng tuyệt đối không được quay phim, chụp ảnh các bốt gác an ninh hoặc lực lượng cảnh sát túc trực tại đây.
6. Du thuyền sông Nile
Nếu chỉ chọn một trải nghiệm mang tính biểu tượng nhất, nhiều người đi du lịch Ai Cập sẽ chọn du thuyền sông Nile. Hành trình phổ biến nhất trải dài khoảng 230km giữa hai trung tâm di sản Luxor và Aswan, kéo dài từ 3 đêm đến 4 đêm, giúp bạn vừa kết hợp di chuyển vừa nghỉ ngơi thư thả mà không cần phải thay đổi khách sạn liên tục.
Bạn có thể chọn xuất phát từ ga tàu hỏa hoặc sân bay nội địa của Luxor hoặc Aswan tùy theo chiều xuôi ngược của dòng sông. Các hãng du thuyền thường cung cấp dịch vụ xe đưa đón trọn gói từ các bến ga này ra thẳng cảng neo đậu tàu với chi phí đã được tính sẵn trong giá phòng hoặc tính thêm khoảng 150 đến 250 EGP cho mỗi lượt.
Dưới đây là những điểm đến và trải nghiệm tại sông Nile:
6.1. Đền Edfu và đền Kom Ombo
Edfu là nơi thờ thần Horus với hai bức tượng chim ưng bằng đá đen uy nghi trấn giữ trước cổng đền cổ. Trong khi đó, Kom Ombo là ngôi đền song sinh độc đáo thờ cùng lúc hai vị thần Sobek (thần cá sấu) và Horus (thần chim ưng), nơi có một bảo tàng nhỏ trưng bày những xác ướp cá sấu thật được phát hiện quanh vùng.
Thông tin tham quan:
● Giá vé tham quan đền Edfu: Khoảng 450 EGP/người lớn (đền Kom Ombo khoảng 360 EGP/người lớn).
● Giờ mở cửa: 6:00 - 17:00 hàng ngày.
Lưu ý: Thuyền sẽ neo đậu tại bến sông và bạn sẽ di chuyển vào đền Edfu bằng xe ngựa truyền thống, hãy chú ý giữ vé cẩn thận và chốt số xe với người đánh xe để tránh bị lạc lúc quay trở lại tàu.
6.2. Đêm tiệc văn hóa Galabeya
Hoạt động giải trí đặc sắc được tổ chức ngay trên boong tàu vào các buổi tối sau giờ tham quan. Khách đi tàu sẽ cùng khoác lên mình bộ trang phục truyền thống Galabeya của người Ai Cập, thưởng thức các điệu múa bụng quyến rũ và điệu múa quay Tanoura truyền thống rực rỡ sắc màu trong tiếng nhạc Ả Rập sôi động.
Thông tin tham quan:
● Chi phí trọn gói du thuyền:
● Thời gian hoạt động: Các đêm tiệc thường diễn ra sau 20:00 hàng ngày.
Lưu ý: Bạn có thể dễ dàng thuê hoặc mua những bộ trang phục Galabeya tại các cửa hàng lưu niệm ngay trên du thuyền hoặc tại các bến cảng dừng chân với giá khoảng 250 đến 500 EGP.
7. Thành phố Alexandria
Khác hẳn với sắc vàng sa mạc của Cairo hay Luxor, Alexandria mang đến một góc nhìn rất khác với một thành phố cảng ven biển Địa Trung Hải xanh mát sở hữu lịch sử hơn 2.000 năm. Nơi đây từng là kinh đô thời Hy Lạp cổ đại, quê hương của nữ hoàng Cleopatra VII quyền lực và là nơi tọa lạc của ngọn Hải đăng Pharos huyền thoại đã bị phá hủy bởi động đất.
Từ Sân bay Quốc tế Cairo (CAI), bạn có thể dễ dàng di chuyển quãng đường khoảng 220km để đến Alexandria bằng tuyến tàu hỏa ghế ngồi tốc độ cao xuất phát từ nhà ga Ramses với giá vé dao động từ 150 đến 350 EGP tùy hạng ghế. Ngoài ra, việc đặt xe ô tô dịch vụ liên tỉnh hoặc xe buýt chất lượng cao của hãng Go Bus cũng là lựa chọn phổ biến với chi phí khoảng 200 đến 400 EGP.
Dưới đây là những điểm đến và trải nghiệm tại Alexandria:
7.1. Pháo đài Qaitbay và Hầm mộ Kom El Shoqafa
Pháo đài Qaitbay được xây dựng vào thế kỷ 15 ngay trên nền móng cũ của ngọn hải đăng Pharos cổ đại nhằm bảo vệ bờ biển. Nằm sâu dưới lòng đất thành phố là khu khảo cổ hầm mộ Kom El Shoqafa cổ kính, nơi thể hiện rõ nét sự giao thoa, hòa trộn độc đáo giữa ba làn sóng văn hóa Ai Cập cổ đại, Hy Lạp và La Mã.
Thông tin tham quan:
● Giá vé pháo đài Qaitbay: Khoảng 150 EGP/người lớn (vé hầm mộ Kom El Shoqafa khoảng 150 EGP/người lớn).
● Giờ mở cửa: 8:00 - 17:00 hàng ngày.
Lưu ý: Khi đi xuống hầm mộ sâu, lối đi bậc thang xoắn ốc có thể hơi dốc và ẩm ướt, bạn nên đi giày thể thao có độ bám tốt để đảm bảo an toàn.
7.2. Thư viện Bibliotheca Alexandrina và Cung điện Montazah
Thư viện hiện đại được khánh thành năm 2002 nhằm hồi sinh tinh thần của thư viện cổ đại huyền thoại với quy mô lưu trữ hơn 8 triệu đầu sách cùng các phòng trưng bày nghệ thuật. Gần đó là cung điện Montazah nổi bật với những khuôn viên vườn hoàng gia rợp bóng cây xanh mướt nhìn thẳng ra làn nước Địa Trung Hải trong xanh.
Thông tin tham quan:
● Giá vé vào thư viện: Khoảng 300 EGP/người lớn (vé vào khuôn viên cung điện Montazah khoảng 25 EGP).
● Giờ mở cửa thư viện: 9:00 - 15:30 (từ Chủ Nhật đến thứ Năm, đóng cửa thứ Sáu và thứ Bảy).
Lưu ý: Bên trong thư viện có quy định giữ im lặng rất nghiêm ngặt, bạn có thể chụp ảnh bằng điện thoại nhưng không được bật đèn flash hoặc dùng gậy tự sướng gây ảnh hưởng đến mọi người xung quanh.
8. Biển Đỏ (Sharm El-Sheikh/Hurghada)
Sau chuỗi ngày rong ruổi giữa các đền đài cổ đại, Biển Đỏ mang đến một diện mạo hoàn toàn khác biệt, nơi dành riêng cho nghỉ dưỡng và khám phá đại dương. Vùng biển này nổi tiếng với hệ sinh thái biển đa dạng bậc nhất thế giới, gồm hơn 1.200 loài cá với khoảng 10% trong số đó là loài đặc hữu không tìm thấy ở nơi nào khác.
Để đến vùng biển này, bạn có thể chọn hạ cánh tại Sân bay Quốc tế Hurghada (HRG) hoặc Sân bay Quốc tế Sharm El-Sheikh (SSH). Từ thủ đô Cairo, cách nhanh nhất là bay nội địa trong khoảng 1 tiếng với giá vé dao động từ 2.000 đến 3.500 EGP, hoặc chọn đi xe buýt chất lượng cao của hãng Go Bus với chi phí tiết kiệm hơn, khoảng 350 đến 600 EGP cho quãng đường 500km.
Dưới đây là những điểm đến và trải nghiệm tại biển Đỏ:
8.1. Vịnh biển Hurghada và Đảo Giftun
Hurghada sở hữu bờ biển cát mịn, sóng êm và nhiều trung tâm lặn biển phù hợp cho cả người mới bắt đầu. Điểm nhấn tại đây là các chuyến tàu ra đảo Giftun, nơi bạn có thể tham gia lặn ống thở (snorkeling) ngắm những rạn san hô rực rỡ sắc màu và bơi lội cùng các đàn cá biển trong làn nước trong vắt.
Thông tin tham quan:
● Giá tour đi đảo Giftun trong ngày: Khoảng 1.200 đến 2.000 EGP/người (đã bao gồm thiết bị lặn và bữa ăn trưa trên tàu).
● Thời gian hoạt động: Các tour thường khởi hành từ 8:30 và kết thúc vào 16:00 hàng ngày.
Lưu ý: Vùng biển này lộng gió và ít bóng râm nên bạn hãy bôi kem chống nắng kỹ lưỡng để tránh cháy nắng, đồng thời chuẩn bị sẵn một ít tiền mặt EGP để tip cho thủy thủ đoàn trên tàu.
8.2. Thiên đường lặn biển Sharm El-Sheikh
Tọa lạc trên bán đảo Sinai, nơi đây nổi tiếng với Công viên Quốc gia Ras Mohammed - khu bảo tồn biển sở hữu những vách đá san hô dốc đứng và là nơi trú ngụ của hàng trăm loài sinh vật đại dương quý hiếm. Bên cạnh lặn biển, bạn có thể trải nghiệm đi thuyền đáy kính, lướt ván diều hoặc chèo thuyền kayak dọc bờ vịnh.
Thông tin tham quan:
● Giá vé vào cổng Công viên Ras Mohammed: Khoảng 250 EGP/người lớn (chưa bao gồm chi phí thuê tàu hoặc thiết bị lặn).
● Giờ mở cửa: 8:00 - 17:00 hàng ngày.
Lưu ý: Bạn bắt buộc phải quẹt thẻ quốc tế để mua vé vào cổng công viên bảo tồn và tuyệt đối không được có hành vi bẻ gãy, giẫm đạp hoặc mang san hô, vỏ sò từ dưới biển lên bờ.
9. Sa mạc Trắng
Nếu Ai Cập trong tưởng tượng của bạn chỉ toàn cát vàng, sa mạc Trắng (White Desert) sẽ mang đến một góc nhìn hoàn toàn mới lạ. Nằm trong lòng sa mạc Tây rộng lớn, nơi đây nổi tiếng với những khối đá vôi trắng khổng lồ được gió cát điêu khắc qua hàng triệu năm thành hình nấm, hình động vật, tạo nên một cảnh quan siêu thực tựa như bề mặt của một hành tinh khác.
Để đến sa mạc Trắng, bạn sẽ phải xuất phát từ thủ đô Cairo bằng xe ô tô du lịch để đến với ốc đảo Bahariya nằm cách đó khoảng 370km. Tại ốc đảo, bạn bắt buộc phải chuyển sang xe địa hình hai cầu (4x4) chuyên dụng có hướng dẫn viên địa phương cầm lái mới có thể tiến vào sâu trong sa mạc, với tổng chi phí tour trọn gói dao động khoảng 3.500 đến 6.000 EGP/người.
Dưới đây là những điểm đến và trải nghiệm tại sa mạc Trắng:
9.1. Khám phá sa mạc Đen và Núi Pha Lê
Xe di chuyển trên sa mạc sẽ dừng chân tại sa mạc Đen - vùng đất kỳ bí với những ngọn đồi phủ tro bụi núi lửa đen tương phản với nền cát vàng. Tiếp đó là Núi Pha Lê, một vách đá tự nhiên được tạo thành từ các khối thạch anh lấp lánh dưới ánh nắng mặt trời, tạo nên khung cảnh check-in vô cùng ấn tượng.
Thông tin tham quan:
● Giá vé tham quan: Thường đã gộp trọn gói trong chi phí thuê xe địa hình 4x4.
● Thời gian tham quan: Diễn ra vào ban ngày trên đường di chuyển.
Lưu ý: Tại Núi Pha Lê, bạn chỉ được phép đứng chụp hình lưu niệm, tuyệt đối không được tự ý đục đẽo hay nhặt các mẩu thạch anh mang về làm quà.
9.2. Cắm trại qua đêm theo phong cách Bedouin
Trải nghiệm ngủ lều giữa không gian bao la của sa mạc Trắng, thưởng thức bữa tối với thịt nướng barbecue được chế biến trực tiếp bên bếp lửa của những người dân du mục Bedouin. Khi màn đêm buông xuống, bạn sẽ được chiêm ngưỡng dải Ngân Hà rực rỡ và bầu trời đầy sao mà không bị ảnh hưởng bởi ô nhiễm ánh sáng đô thị.
Thông tin tham quan:
● Chi phí cắm trại: Đã bao gồm trong gói tour xe địa hình 4x4 từ Bahariya.
● Thời điểm lý tưởng: Từ tháng 10 đến tháng 4 năm sau khi thời tiết ban đêm se lạnh dễ chịu.
Lưu ý: Nhiệt độ sa mạc vào ban đêm giảm rất nhanh và có thể xuống dưới 10°C vào mùa đông, bạn bắt buộc phải mang theo quần áo ấm dày, miếng dán giữ nhiệt và sạc dự phòng cho các thiết bị điện tử vì giữa sa mạc hoàn toàn không có điện.
10. Ốc đảo Siwa
Nếu muốn tìm một Ai Cập hoàn toàn khác biệt, tách biệt khỏi những đền đài Pharaoh dày đặc, ốc đảo Siwa chính là điểm dừng chân lý tưởng. Nằm biệt lập giữa biển cát mênh mông của sa mạc Sahara, Siwa hiện lên như một viên ngọc xanh mát với những rặng cọ rủ bóng, các suối nước nóng tự nhiên và những hồ muối xanh ngắt siêu thực.
Để chinh phục ốc đảo hoang sơ nằm cách Cairo khoảng 560km này, bạn sẽ xuất phát từ thủ đô bằng xe khách giường nằm của hãng West & Mid Delta Bus với thời gian di chuyển khoảng 9 đến 10 tiếng, chi phí dao động từ 350 đến 500 EGP. Ngoài ra, người đi tour có thể chọn bay nội địa từ Cairo đến thị trấn ven biển Marsa Matruh, sau đó thuê xe ô tô dịch vụ đi tiếp 300km vào ốc đảo.
Dưới đây là những điểm đến và trải nghiệm tại ốc đảo Siwa:
10.1. Hồ muối tự nhiên Siwa và Pháo đài cổ Shali
Trải nghiệm thả mình bồng bềnh tự do trên các hồ muối xanh ngọc bích có hàm lượng mặn cao tương đương với Biển Chết giúp cơ thể tự nổi dễ dàng. Sau đó, bạn có thể dạo bộ khám phá tàn tích pháo đài Shali sừng sững - một công trình độc đáo được xây dựng từ thế kỷ 11 hoàn toàn bằng kershef (hỗn hợp bùn, đất sét và muối tảng) để phòng thủ.
Thông tin tham quan:
● Giá vé vào pháo đài Shali: Khoảng 100 EGP/người lớn (tắm hồ muối miễn phí).
● Giờ mở cửa: Pháo đài mở cửa từ 8:00 - 17:00 hàng ngày.
Lưu ý: Không nên ngâm mình quá 20 phút để tránh bị khô da và bắt buộc phải mang theo một chai nước ngọt để dội sạch lớp muối bám trên cơ thể ngay sau khi lên bờ.
10.2. Đền Tiên tri Oracle và Suối tắm Cleopatra
Đền Amun (đền Oracle) là nơi hoàng đế Alexander Đại đế từng đích thân ghé thăm vào năm 331 trước Công nguyên để thỉnh cầu lời sấm truyền từ thần linh. Gần đó là Suối Cleopatra, một hồ đá tròn tự nhiên chứa dòng nước khoáng ngầm trong vắt, lấp lánh bong bóng khí, là tọa độ lý tưởng để khách tham quan ngâm mình thư giãn.
Thông tin tham quan:
● Giá vé đền Oracle: Khoảng 100 EGP/người lớn (Suối Cleopatra miễn phí vào cửa).
● Giờ mở cửa: 9:00 - 17:00 hàng ngày.
Bên cạnh việc tham quan các di tích lịch sử, Ai Cập còn mang đến những trải nghiệm mang tính biểu tượng mà bạn khó có thể tìm thấy ở bất kỳ nơi nào khác trên thế giới.
1. Cưỡi lạc đà ngắm Kim tự tháp
Đây có lẽ là hình ảnh biểu tượng nhất khi nhắc đến Ai Cập: ngồi trên lưng lạc đà thong dong, phía sau là quần thể Kim tự tháp Giza sừng sững giữa sa mạc. Hoạt động này diễn ra ngay tại khu vực quần thể di tích, nơi bạn có thể di chuyển đến các điểm viewpoint nổi tiếng để bắt trọn cả ba kim tự tháp lớn trong cùng một khung hình.
Thông tin trải nghiệm:
● Mức giá tham khảo: Quy định chính thức của ban quản lý dành cho người nước ngoài đã được cập nhật ở mức khoảng 1.000 EGP cho mỗi giờ cưỡi lạc đà. Tuy nhiên, giá thỏa thuận thực tế tại chỗ cho chặng ngắn 30 phút ra điểm ngắm cảnh thường dao động khoảng 500 đến 800 EGP.
● Thời điểm lý tưởng: Lúc hoàng hôn khi ánh nắng vàng nhạt phủ lên các khối đá cổ đại, tạo nên khung cảnh vừa hùng vĩ vừa lãng mạn cho những bức ảnh kỷ niệm.
Lưu ý: Hãy thỏa thuận rõ ràng tổng chi phí cho cả chặng đi lẫn chặng về trước khi lên lưng lạc đà, tốt nhất nên nhờ hướng dẫn viên của tour chốt giá giùm để tránh tình trạng tài xế lạc đà đòi thêm tiền boa vô lý mới cho xuống.
2. Bay khinh khí cầu tại Luxor
Nếu Kim tự tháp là biểu tượng của thủ đô, thì bay khinh khí cầu ngắm bình minh chính là trải nghiệm không thể thay thế khi đến với cố đô Luxor. Từ độ cao khoảng 700 mét, bạn sẽ được chiêm ngưỡng trọn vẹn dòng sông Nile uốn lượn, Thung lũng các vị Vua, đền thờ Hatshepsut và toàn cảnh thành phố cổ kính đang dần bừng sáng trong ánh bình minh.
Thông tin trải nghiệm:
● Mức giá tham khảo: Dao động từ 2.500 đến 4.500 EGP/người (tương đương khoảng 50 đến 90 USD) tùy thuộc vào hãng bay và dịch vụ xe đưa đón đi kèm. Mức chi phí này được đánh giá là rẻ hơn rất nhiều so với trải nghiệm tương tự tại Thổ Nhĩ Kỳ hay Châu Âu.
● Thời điểm lý tưởng: Suất bay sớm nhất thường khởi hành vào khoảng 5:00 sáng khi điều kiện gió và thời tiết ổn định nhất trong ngày.
Lưu ý: Hoạt động này được Cục Hàng không Dân dụng quản lý cực kỳ nghiêm ngặt và sẽ hủy bay ngay lập tức nếu gió lớn không đảm bảo an toàn.
3. Cắm trại giữa sa mạc Sahara
Xa rời ánh đèn đô thị hối hả, một đêm cắm trại giữa sa mạc Sahara là cơ hội hiếm có để bạn cảm nhận trọn vẹn sự tĩnh lặng tuyệt đối và ngắm nhìn bầu trời đêm đầy sao lấp lánh. Trải nghiệm này thường được tích hợp hoàn hảo trong các hành trình khám phá Sa mạc Trắng hoặc vùng ốc đảo Bahariya nguyên sơ.
Thông tin trải nghiệm:
● Mức giá tham khảo: Thường đã bao gồm trọn gói trong tour xe địa hình 4x4 từ ốc đảo với chi phí dao động từ 3.500 đến 6.000 EGP/người tùy số lượng khách trong đoàn.
● Thời điểm lý tưởng: Từ tháng 10 đến tháng 4 năm sau, khi thời tiết ban ngày mát mẻ và ban đêm se lạnh rất thích hợp cho các hoạt động đốt lửa trại ngoài trời.
Lưu ý: Giữa sa mạc hoàn toàn không có sóng điện thoại hay ánh đèn nhân tạo, nhiệt độ về đêm có thể giảm mạnh xuống dưới 10°C hoặc 5°C vào mùa đông. Bạn bắt buộc phải chuẩn bị sẵn trang phục giữ ấm tốt, sạc dự phòng cho điện thoại và luôn di chuyển theo sát hướng dẫn viên bản địa để bảo đảm an toàn.
Ẩm thực Ai Cập là sự giao thoa độc đáo giữa văn hóa Địa Trung Hải, Trung Đông và châu Phi, được bồi đắp qua hàng nghìn năm bởi sự trù phú của lưu vực sông Nile. Các món ăn Ai Cập thường sử dụng nguyên liệu từ đậu, ngũ cốc, rau củ kết hợp với thịt cừu hoặc thịt gà, mang đến hương vị đậm đà giúp bạn nhanh chóng nạp lại năng lượng.
Do phần lớn dân số tại đây theo đạo Hồi nên các món ăn từ thịt heo gần như vắng bóng hoàn toàn trong các thực đơn bản địa. Thay vào đó, việc sử dụng các loại gia vị đặc trưng như thì là, rau mùi và tỏi đã tạo nên một dấu ấn vị giác rất riêng, vừa mộc mạc vừa giàu chất dinh dưỡng cho mỗi bữa ăn.
1. Koshari - Món ăn quốc dân bình dân
Sự kết hợp độc đáo giữa mì ống, cơm, đậu lăng, đậu gà và hành tây phi giòn rụm, sau đó được phủ lên trên một lớp sốt cà chua tỏi cay nhẹ. Món ăn này xuất hiện phổ biến ở khắp mọi nơi, từ những xe đẩy vỉa hè cho đến các nhà hàng sang trọng. Khi ăn tại các quán địa phương, bạn nên gia giảm từ từ hũ nước giấm tỏi và tương ớt đi kèm để phù hợp với khẩu vị.
2. Ful Medames và Ta'ameya - Combo bữa sáng truyền thống
Ful Medames là món đậu fava được hầm nhừ qua đêm cùng dầu ô liu, tỏi, chanh và ăn kèm bánh mì dẹt Aish Baladi. Đi kèm thường là Ta'ameya (phiên bản Falafel của Ai Cập) làm từ đậu fava xay nhuyễn chiên giòn rụm, tạo nên màu xanh đặc trưng bên trong lòng bánh. Bạn nên dùng tay xé bánh mì tạo thành chiếc túi nhỏ rồi múc phần đậu hầm vào bên trong để thưởng thức đúng điệu.
3. Shish Kofta, Shawarma và Súp Molokhia - Tinh túy món mặn
Kofta là thịt cừu hoặc bò băm nhuyễn tẩm ướp thảo mộc rồi quấn vào xiên nướng than hồng, trong khi Shawarma là thịt cắt lát mỏng cuộn bánh mì dẹt. Để bữa tối trọn vẹn, bạn nên gọi thêm một bát súp Molokhia sánh đặc làm từ lá rau đay Ai Cập nấu với nước dùng gà bổ dưỡng. Súp Molokhia có độ nhớt và mùi tỏi phi rất đậm nên có thể sẽ hơi lạ lẫm trong lần đầu nếm thử.
4. Kunafa và Umm Ali - Món tráng miệng ngọt ngào
Kunafa là món bánh sợi giòn rụm kẹp phô mai béo ngậy bên trong và rưới siro đường ngọt lịm lên bề mặt. Bên cạnh đó, Umm Ali là món bánh pudding nướng làm từ các lớp bánh mì ngâm sữa tươi, kem béo, đường và rắc thêm các loại hạt khô như hạnh nhân, nho khô. Các món đồ ngọt này có vị ngọt rất đậm, bạn nên gọi phần nhỏ để chia sẻ cùng bạn bè hoặc ăn kèm khi uống trà không đường.
5. Trà hoa dâm bụt Karkade - Thức uống giải nhiệt đặc trưng
Thức uống có màu đỏ ruby rực rỡ được pha chế từ hoa dâm bụt khô, mang vị chua ngọt thanh mát tự nhiên và rất giàu vitamin C. Bạn có thể lựa chọn uống nóng vào buổi tối hoặc uống lạnh với đá để xua tan cái nóng oi bức sau những giờ đi bộ tham quan sa mạc. Karkade có tác dụng hỗ trợ hạ huyết áp rất tốt, do đó những ai có tiền sử huyết áp thấp nên tránh uống quá nhiều vào lúc bụng đói.
Địa điểm mua quà lưu niệm lý tưởng nhất chính là chợ cổ Khan El Khalili tại thủ đô Cairo. Khi mua sắm tại đây, bạn nên nhớ phải mặc cả vì giá ban đầu thường bị đẩy lên rất cao, mức trả xuống hợp lý thường dao động khoảng 30% đến 50% so với giá chào bán của chủ cửa hàng.
Giấy cói Papyrus nghệ thuật
Món quà mang tính biểu tượng nhất, loại giấy đầu tiên trên thế giới do người Ai Cập cổ đại phát minh. Ngày nay, các tấm papyrus được vẽ tay hình chữ tượng hình hoặc các vị thần cổ đại. Bạn nên mua tại các Viện Papyrus được chính phủ cấp phép để đảm bảo mua được giấy thật, tránh hàng làm từ lá chuối dễ bị giòn gãy trôi nổi ở chợ.
Mặt dây chuyền Cartouche cá nhân hóa
Lựa chọn thú vị nếu bạn muốn một món quà độc bản với mặt dây chuyền hình bầu dục dùng để khắc tên bằng ký tự chữ tượng hình cổ. Bạn có thể đặt làm sản phẩm này bằng chất liệu bạc, vàng hoặc đồng tùy ý tại các tiệm kim hoàn lâu đời ở khu phố cổ Cairo hoặc Luxor.
Tinh dầu nước hoa và gia vị bản địa
Sản phẩm nguyên chất không pha cồn chiết xuất từ hoa sen xanh, hổ phách, được đựng trong lọ thủy tinh chạm khắc tinh xảo. Bên cạnh đó, các loại gia vị như dukkah (hỗn hợp hạt và rau thơm), cumin, hoặc trà hoa dâm bụt karkade cũng là món quà nhỏ gọn, dễ mang về.
Tượng chạm khắc thủ công mỹ nghệ
Mô hình Kim tự tháp hoặc tượng Pharaoh thu nhỏ là lựa chọn lưu niệm quen thuộc nhưng không lỗi thời. Bạn nên chọn các bức tượng làm từ đá hoặc đồng để đảm bảo độ bền và giá trị lâu dài thay vì nhựa. Nếu ghé Aswan, bạn có thể tìm mua thêm vải dệt Nubian hoặc đồ gốm thủ công sặc sỡ.
Lưu ý: Chi phí tham quan, di chuyển và các dịch vụ được đề cập trong bài chỉ mang tính tham khảo, có thể thay đổi tùy thời điểm, mùa du lịch, chính sách của từng điểm đến cùng tỷ giá hối đoái. Bạn nên kiểm tra lại thông tin trước ngày khởi hành hoặc liên hệ tổ tư vấn của Vietravel để cập nhật chi phí, lựa chọn tour du lịch Ai Cập phù hợp (Tỷ giá quy đổi tham khảo: 1.000 Bảng Ai Cập (EGP) ≈ 514.000 đồng Việt Nam (VND), cập nhật ngày 11/07/2026).
Từ những công trình kỳ vĩ của người Ai Cập cổ đại đến nhịp sống hiện đại bên dòng sông huyền thoại, mỗi điểm dừng chân tại đây đều mang một câu chuyện riêng đủ sức thuyết phục bạn xách vali lên đường ít nhất một lần trong đời. Với chính sách visa on arrival thuận lợi cho hộ chiếu Việt Nam cùng hạ tầng du lịch ngày càng nâng cấp, đây chính là thời điểm lý tưởng để bạn lên kế hoạch cho chuyến khám phá vùng đất Pharaoh huyền bí này.
—
Để biết thêm thông tin về chương trình, Quý khách hàng vui lòng liên hệ:
VIETRAVEL
190 Pasteur, P. Xuân Hòa, TP.HCM
Tel: (028) 3822 8898 - Hotline: 1800 646 888
Fanpage: https://www.facebook.com/vietravel
Website: www.travel.com.vn
Nguồn bài viết: Sưu tầm và tổng hợp
@camnangdulich #camnangdulich
